Randevu Al →
Ceza Hukuku · Av. Özgür Atlı

Hakaret Suçu (TCK 125): Cezası, Şikâyet Süresi ve Önödeme

28 Ekim 2026  ·  15 dk okuma
Kısa Cevap

Hakaretin cezası üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır; alenen işlenirse ceza altıda bir artırılır (TCK m. 125). Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret dışında suç şikâyete bağlıdır; şikâyet altı ay içinde yapılmalıdır ve fiilin üzerinden iki yıl geçtikten sonra şikâyet edilemez (TCK m. 73/2). Hakarette artık uzlaşma uygulanmaz (CMK m. 253/3); ancak kamu görevlisine yönelik hakaret dışında önödeme yapılabilir (TCK m. 75/6).

Hakaret Suçu Nedir?

Bir tartışmada sarf edilen ağır bir söz, bir mesajlaşma uygulamasında gönderilen küfürlü bir ileti ya da sosyal medyada bir kişiyi hedef alan bir paylaşım; hakaret suçu, ceza mahkemelerinde sıkça karşılaşılan suçlardan biridir. Kanun, kişinin onurunu, şerefini ve saygınlığını korumak amacıyla bu fiili suç olarak düzenlemiştir. Türk Ceza Kanunu'nun 125. maddesine göre bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden ya da sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır (TCK m. 125/1). Tanımdan da anlaşılacağı üzere hakaret iki şekilde işlenebilir: kişiye belirli bir davranış veya olay yakıştırılarak, örneğin "hırsız" ya da "rüşvet aldı" denilerek yapılan isnat ile doğrudan küfür ve aşağılayıcı sözlerden oluşan sövme. Hakaret suçu son iki yılda önemli değişikliklere uğramıştır: suç uzlaştırma kapsamından çıkarılmış, önödeme kapsamına alınmış ve şikâyet süresine iki yıllık bir üst sınır getirilmiştir. Bu yazıda hakaret suçunu, mevzuatın 2026 yılındaki güncel hâline göre ele alıyoruz.

Yüze Karşı ve Gıyapta Hakaret

Hakaret, mağdurun yüzüne karşı işlenebileceği gibi onun yokluğunda da işlenebilir; ancak kanun bu iki durumu farklı koşullara bağlamıştır. Mağdurun yüzüne karşı yapılan hakarette, sözün mağdura yöneltilmesi suçun oluşması için yeterlidir. Mağdurun gıyabında, yani yokluğunda işlenen hakaretin cezalandırılabilmesi için ise fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek, yani en az üç kişiyle iletişim kurularak işlenmesi gerekir (TCK m. 125/1). Örneğin bir kişinin, orada bulunmayan biri hakkında yalnızca tek bir arkadaşına aşağılayıcı sözler söylemesi, kural olarak gıyapta hakaret suçunu oluşturmaz. Hakaret suçunun işlenmesinde mağdurun ismi açıkça belirtilmemiş veya isnat üstü kapalı geçiştirilmiş olsa bile, sözün niteliği ve mağdurun şahsına yönelik olduğu konusunda duraksamaya yer bırakmayacak bir durum varsa, hem mağdurun ismi belirtilmiş hem de hakaret açıklanmış sayılır (TCK m. 126). Bu nedenle sosyal medyada isim vermeden yapılan ama herkesin kimi kastettiğini anladığı paylaşımlar da hakaret suçunu oluşturabilir.

Mesajla, Telefonla ve Sosyal Medyadan Hakaret

Hakaretin mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi hâlinde de aynı cezaya hükmolunur (TCK m. 125/2). Kısa mesaj, mesajlaşma uygulamaları, e-posta, sesli mesaj veya telefon görüşmesiyle doğrudan mağdura yöneltilen hakaretler bu kapsamdadır. Hakaretin alenen işlenmesi hâlinde ise ceza altıda biri oranında artırılır (TCK m. 125/4). Herkese açık bir sosyal medya hesabından yapılan paylaşımlar, belirsiz sayıda kişi tarafından görülebildiği için uygulamada çoğu zaman aleniyet kapsamında değerlendirilir; buna karşılık iki kişi arasındaki özel mesajlaşmada aleniyet bulunmaz. Hesapların ele geçirilmesi ve özel içeriklerin paylaşılması gibi elektronik ortama özgü suçlar için bilişim suçları yazımıza göz atabilirsiniz. Elektronik ortamda işlenen hakaretlerde delillerin korunması özellikle önemlidir: mesajların ve paylaşımların silinmeden saklanması, hesabın kime ait olduğunun tespit edilmesi ve içeriklerin resmi yollarla kayıt altına alınması gerekir. Şüpheli açısından ise hesabın kendisine ait olmadığı, sözün bağlamından koparıldığı veya ifadenin hakaret değil eleştiri niteliğinde olduğu yönündeki savunmalar dikkatle değerlendirilmelidir.

Nitelikli Hakaret: Kamu Görevlisine ve İnançlara Yönelik Hakaret

Kanun, bazı hakaretleri daha ağır kabul etmiştir. Hakaret suçunun kamu görevlisine karşı görevinden dolayı; dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından veya mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı ya da kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle işlenmesi hâlinde, cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz (TCK m. 125/3). Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakaret edilmesi hâlinde ise suç, kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılır ve zincirleme suç hükümleri uygulanır (TCK m. 125/5). Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaretin en önemli farkı, şikâyete bağlı olmamasıdır (TCK m. 131/1). Bu suç önödeme kapsamı dışında bırakılmıştır ve uzlaştırmaya da tabi değildir; dolayısıyla savcılık suçu öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma başlatır. Ayrıca nitelikli hakaret suçlarında bölge adliye mahkemesinin verdiği kararlar, normalde temyiz edilemeyecek sınırlar içinde kalsa bile temyiz edilebilir (CMK m. 286/3-a-1). Temyiz sınırlarının ayrıntıları için istinaf ve temyiz yazımıza bakabilirsiniz.

Hakaret Şikâyete Bağlı mı? Şikâyet Süresi ve İki Yıllık Sınır

Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hakaret dışında, hakaret suçunun soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikâyetine bağlıdır (TCK m. 131/1). Şikâyet hakkı, mağdurun fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden itibaren altı ay içinde kullanılmalıdır; bu süre geçirilirse soruşturma ve kovuşturma yapılamaz (TCK m. 73/1-2). 2024 yılında yapılan değişiklikle hakaret suçuna özgü önemli bir sınır daha getirilmiştir: şikâyete bağlı hakaret suçunda şikâyet süresi, her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez (TCK m. 73/2). Yani mağdur, örneğin yıllar önce yapılmış bir sosyal medya paylaşımını yeni öğrenmiş olsa bile, paylaşımın üzerinden iki yıl geçmişse artık şikâyette bulunamaz. Şikâyet süresi ile zamanaşımı arasındaki farkı ayrı bir yazımızda ele aldık. Mağdur şikâyet etmeden önce ölürse veya hakaret ölmüş bir kişinin hatırasına karşı işlenmişse, ölenin ikinci dereceye kadar üstsoy ve altsoyu, eşi veya kardeşleri şikâyette bulunabilir (TCK m. 131/2). Şikâyetten vazgeçme ise kural olarak davayı düşürür; ancak vazgeçmeyi kabul etmeyen sanığı etkilemez (TCK m. 73/4, 6).

Hakaret Suçunda Uzlaşma Kaldırıldı mı?

Uzun yıllar boyunca hakaret dosyalarının önemli bir kısmı uzlaşma yoluyla sona eriyordu. Ancak 2024 ve 2025 yıllarında yapılan değişikliklerle bu durum değişmiştir: güncel düzenlemeye göre soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olsa bile hakaret suçunda (TCK m. 125) uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m. 253/3). Önce yalnızca mesajla işlenen hakaret uzlaşma dışına çıkarılmış, 24.12.2025 tarihli 7571 sayılı Kanun'la ise bu istisna 125. maddenin tamamını kapsayacak şekilde genişletilmiştir. Bu nedenle internette hâlâ hakarette uzlaşma yapılabileceğini söyleyen eski kaynaklara itibar edilmemelidir. Bir geçiş kuralına da dikkat etmek gerekir: 7571 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 25 Aralık 2025 tarihinde soruşturma veya kovuşturma evresinde bulunan ve bu tarih itibarıyla uzlaşma sağlanmış olan dosyalar, değişiklikten önceki hükümlere göre sonuçlandırılır (CMK geçici m. 8). Bu istisna yalnızca o tarihte uzlaşmanın sağlanmış olduğu dosyalar içindir; diğer dosyalarda güncel kurallar uygulanır. Uzlaşmanın kaldırılması, hakaret dosyalarında tarafların anlaşma imkânının tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez; şikâyete bağlı hakarette mağdur şikâyetinden vazgeçebilir ve bu vazgeçme davayı düşürür. Bunun yanında hakaret suçu için kanun, aşağıda açıkladığımız önödeme kurumunu getirmiştir. Hakaretin, uzlaşma kapsamındaki tehdit gibi bir suçla aynı mağdura karşı birlikte işlenmesi hâlinde ise, uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanmaya devam eder (CMK m. 253/3). Tehdit suçunun ayrıntıları için tehdit suçu yazımıza göz atabilirsiniz.

Hakarette Önödeme: Dava Açılmadan Dosyanın Kapanması

Önödeme, belirli suçlarda şüphelinin kanunda gösterilen miktarı ödemesi hâlinde hakkında kamu davası açılmamasını sağlayan bir kurumdur. 7531 ve 7571 sayılı Kanunlarla yapılan değişiklikler sonucunda, kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret dışındaki hakaret suçları önödeme kapsamına alınmıştır (TCK m. 75/6-a-2). Önödemede Cumhuriyet savcılığı, şüpheliye ödemesi gereken miktarı tebliğ eder; şüpheli bu miktarı soruşturma giderleriyle birlikte on gün içinde öderse hakkında kamu davası açılmaz. Şüphelinin on gün içinde talep etmesi hâlinde bu miktarın birer ay arayla üç eşit taksitte ödenmesine karar verilir; taksitlerin süresinde ödenmemesi hâlinde önödeme hükümsüz kalır ve soruşturmaya devam edilir (TCK m. 75/1). Savcılık önödeme işlemi yapmadan dava açmışsa, önödeme imkânı yargılama aşamasında da tanınır ve ödeme yapılırsa dava düşer (TCK m. 75/2-3). Önemli bir sınırlama vardır: önödeme kapsamındaki bu suçların beş yıl içinde tekrar işlenmesi hâlinde, fail hakkında aynı suçtan dolayı önödeme hükümleri uygulanmaz (TCK m. 75/6). Önödeme kararları ayrı bir sisteme kaydedilir ve bu kayıtlar ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak savcı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi hâlinde kullanılabilir (TCK m. 75/7). Önödeme yapılması, mağdurun hukuk mahkemesinde tazminat isteme hakkını ortadan kaldırmaz (TCK m. 75/5).

Haksız Fiile Tepki ve Karşılıklı Hakaret

Hakaret çoğu zaman karşı tarafın bir davranışına tepki olarak işlenir; kanun bu durumu ayrıca dikkate almıştır. Hakaret suçunun haksız bir fiile tepki olarak işlenmesi hâlinde verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir (TCK m. 129/1). Hakaretin, kasten yaralama suçuna tepki olarak işlenmesi hâlinde ise kişiye ceza verilmez (TCK m. 129/2); örneğin kendisine vurulan bir kişinin o anda saldırgana ağır sözler söylemesi bu kapsamda değerlendirilebilir. Hakaretin karşılıklı olarak işlenmesi hâlinde de olayın mahiyetine göre taraflardan her ikisi veya biri hakkında verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi ceza vermekten de vazgeçilebilir (TCK m. 129/3). Mahkeme karşılıklı hakaret nedeniyle ceza vermekten vazgeçerse, ceza verilmesine yer olmadığı kararı verir (CMK m. 223/4-c). Bu hükümler, hakaret dosyalarında olayın nasıl başladığının ve kimin ilk olarak haksız davranışta bulunduğunun ortaya konulmasını son derece önemli hâle getirir. Kasten yaralamanın ayrıntıları için kasten yaralama yazımıza bakabilirsiniz.

İsnadın İspatı ve İddia ve Savunma Dokunulmazlığı

Bir kişiye suç oluşturan bir fiil isnat edilmişse ve bu fiil ispat edilirse, isnatta bulunan kişiye ceza verilmez; hakaret edilen hakkında bu suç nedeniyle kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı verilmişse isnat ispatlanmış sayılır (TCK m. 127/1). Bunun dışındaki hâllerde isnadın ispatı istemi, ancak isnat olunan fiilin doğru olup olmadığının anlaşılmasında kamu yararı bulunmasına veya şikâyetçinin ispata razı olmasına bağlıdır. Ancak ispat edilmiş bir fiilden söz edilerek kişiye hakaret edilmesi hâlinde ceza verilir (TCK m. 127/2); yani kesinleşmiş bir mahkûmiyetten bahsetmek ile o mahkûmiyeti bahane ederek kişiyi aşağılamak farklı sonuçlar doğurur. Uygulamada çok önemli olan bir diğer hüküm de iddia ve savunma dokunulmazlığıdır: yargı mercileri veya idari makamlar nezdinde yapılan yazılı veya sözlü başvuru, iddia ve savunmalar kapsamında kişilerle ilgili somut isnatlarda veya olumsuz değerlendirmelerde bulunulması hâlinde ceza verilmez; ancak bunun için isnat ve değerlendirmelerin gerçek ve somut vakıalara dayanması ve uyuşmazlıkla bağlantılı olması gerekir (TCK m. 128). Bu nedenle dava dilekçelerinde veya şikâyet dilekçelerinde karşı taraf hakkında yapılan değerlendirmeler, uyuşmazlıkla bağlantılı ve somut olgulara dayalı olduğu sürece hakaret suçu oluşturmaz.

Yetkili Mahkeme, Yargılama ve HAGB

Kural olarak davaya bakmak yetkisi, suçun işlendiği yer mahkemesine aittir (CMK m. 12/1). Ancak şikâyete bağlı hakaret suçunda eser mağdurun yerleşim yerinde veya oturduğu yerde dağıtılmışsa o yer mahkemesi de yetkilidir; mağdur, suçun işlendiği yer dışında tutuklu veya hükümlü bulunuyorsa o yer mahkemesi de yetkilidir (CMK m. 12/4). Görsel veya işitsel yayınlarda da yayının mağdurun yerleşim yerinde ve oturduğu yerde işitilmesi veya görülmesi hâlinde o yer mahkemesi yetkilidir (CMK m. 12/5). Hakaret suçunda tutuklama ihtimali ise oldukça sınırlıdır: hapis cezasının üst sınırı iki yıldan fazla olmayan suçlarda, vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenenler hariç tutuklama kararı verilemez (CMK m. 100/4); temel hakaret suçunun üst sınırı da iki yıldır. Yargılama sonunda verilen ceza iki yıl veya daha az ise, sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması, mahkemenin yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varması ve suçla mağdurun uğradığı zararın tamamen giderilmesi şartlarıyla hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir; zarar hemen karşılanamıyorsa denetim süresince aylık taksitlerle giderilmesi koşuluyla da bu karar verilebilir (CMK m. 231/5, 6, 9). Ayrıntılar için HAGB yazımıza göz atabilirsiniz.

Hakaret Nedeniyle Manevi Tazminat

Hakaret, ceza yargılamasının yanında hukuki sorumluluk da doğurur. Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören kişi, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir; hâkim bunun yerine veya buna ek olarak, özellikle saldırıyı kınayan bir karar verip bu kararın yayımlanmasına da hükmedebilir (TBK m. 58). Bu nedenle hakarete uğrayan kişi, ceza soruşturmasından bağımsız olarak hukuk mahkemesinde manevi tazminat davası açabilir. Ceza davasının önödeme ile kapanması veya kamu davasının düşmesi, tazminat isteme hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz (TCK m. 74/2, 75/5). Ancak mağdur şikâyetinden vazgeçerken şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamışsa, artık hukuk mahkemesinde dava açamaz (TCK m. 73/7). Bu nedenle şikâyetten vazgeçme beyanında bulunulmadan önce, vazgeçmenin tazminat hakkını da kapsayıp kapsamadığına dikkat edilmesi gerekir. Tazminat miktarının belirlenmesinde hakaretin ağırlığı, yapıldığı ortam, aleniyet ve tarafların durumu gibi hususlar mahkemece değerlendirilir.

Sonuç

Hakaret suçu, son iki yılda yapılan değişikliklerle önemli ölçüde yeniden şekillenmiştir. Hatırlanması gereken başlıca noktalar şunlardır: hakaretin cezası üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır ve alenen işlenirse ceza altıda bir artırılır; kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret dışında suç şikâyete bağlıdır, şikâyet süresi altı aydır ve fiilin üzerinden iki yıl geçtikten sonra şikâyet yapılamaz; hakaret suçunda artık uzlaşma uygulanmaz, ancak kamu görevlisine yönelik hakaret dışında önödeme imkânı vardır; haksız fiile tepki olarak veya karşılıklı işlenen hakarette ceza indirilebilir ya da hiç verilmeyebilir, kasten yaralamaya tepki olarak söylenen sözlerde ise ceza verilmez; mahkeme ve idari makamlara verilen dilekçelerdeki somut ve uyuşmazlıkla bağlantılı değerlendirmeler suç oluşturmaz. Mesajların, paylaşımların ve tanıkların zamanında tespit edilmesi, hem şikâyetçi hem şüpheli açısından dosyanın seyrini belirler. Hakaret suçuyla karşılaşan kişilerin, özellikle şikâyet sürelerini kaçırmamak için vakit kaybetmeden ceza hukuku alanında deneyimli bir avukattan destek alması önerilir.

Kaynaklar (mevzuat kontrol tarihi: 16 Ekim 2026): Türk Ceza Kanunu (5237), Ceza Muhakemesi Kanunu (5271), Türk Borçlar Kanunu (6098). Mevzuat değişebileceğinden güncel metin resmî kaynaktan kontrol edilmelidir.

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Özel durumunuz için lütfen bir avukata danışınız.

Hukuki Danışmanlık Alın

Hukuki durumunuz hakkında bilgi almak için bugün bizimle iletişime geçin.

WhatsApp ile Randevu Al