Randevu Al →
Ceza Hukuku · Av. Özgür Atlı

Kasten Yaralama Suçu (TCK 86): Cezası, Şikâyet ve Uzlaşma

28 Ekim 2026  ·  15 dk okuma
Kısa Cevap

Kasten yaralamanın temel cezası bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapistir (TCK m. 86/1). Basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek hafif yaralama şikâyete bağlıdır; cezası altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adli para cezasıdır ve şikâyet süresi altı aydır. Eşe, kardeşe, anne-babaya veya çocuğa karşı, silahla ya da canavarca hisle işlenen yaralamada şikâyet aranmaz, ceza artırılır ve uzlaşma uygulanmaz. Kemik kırığı, sabit iz veya hayati tehlike gibi sonuçlar cezayı ayrıca artırır.

Kasten Yaralama Suçu Nedir?

Bir tartışmanın kavgaya dönüşmesi, trafikte yaşanan bir gerginlik, aile içinde büyüyen bir anlaşmazlık ya da bir düğünde, kahvehanede, iş yerinde çıkan bir arbede; kasten yaralama dosyaları çoğu zaman birkaç dakikalık bir olaydan doğar ama sonuçları yıllarca sürebilir. Diyarbakır'da ceza dosyaları arasında en sık karşılaştığımız suçlardan biri olan kasten yaralama, Türk Ceza Kanunu'nun 86. maddesinde düzenlenmiştir. Kanuna göre kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (TCK m. 86/1). Bu tanım oldukça geniştir: bir tokat, bir yumruk, itip düşürme ya da birine acı veren herhangi bir fiziksel müdahale, sonucunda kalıcı bir iz bırakmasa bile bu suçu oluşturabilir. Kasten yaralamanın cezası, 4.6.2025 tarihli 7550 sayılı Kanun'la artırılmıştır; internette hâlâ eski cezaları gösteren kaynaklara rastlanabileceğinden, bu yazıdaki cezalar maddenin güncel hâline göredir. Kasten yaralamada belirleyici olan, failin karşısındakini yaralama kastıyla hareket etmesidir; dikkatsizlik sonucu meydana gelen yaralanmalar ise ayrı bir suç olan taksirle yaralama kapsamında değerlendirilir. Taksirle yaralamanın en sık görüldüğü trafik kazası dosyalarına ilişkin ayrıntılar için ilgili yazımıza bakabilirsiniz.

Basit Yaralama: Şikâyete Bağlı Hafif Hâl

Kanun, yaralamanın ağırlığına göre farklı cezalar öngörmüştür. En hafif hâl, kasten yaralama fiilinin kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olmasıdır. Bu durumda mağdurun şikâyeti üzerine, altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur; suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde ise cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz (TCK m. 86/2). Yaralamanın basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir olup olmadığı, uygulamada olay sonrasında düzenlenen adli muayene raporlarıyla belirlenir. Bu nedenle olaydan hemen sonra alınan doktor raporu, dosyanın seyrini belirleyen en önemli belgelerden biridir; raporun içeriği, cezanın hangi fıkraya göre belirleneceğini ve suçun şikâyete bağlı olup olmadığını doğrudan etkiler. Basit yaralama şikâyete bağlı olduğundan, mağdurun şikâyetini geri alması hâlinde dava düşer. Raporun yaralanmayı doğru yansıtmadığı düşünülüyorsa, ek rapor veya bilirkişi incelemesi talep edilmesi önemlidir.

Nitelikli Yaralama: Cezanın Artırıldığı Hâller

Kanun, bazı durumlarda kasten yaralamayı daha ağır kabul eder ve şikâyet aranmaksızın cezanın artırılmasını öngörür. Kasten yaralama suçu; üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe veya kardeşe karşı, beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumdaki bir kişiye karşı, kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle, kamu görevlisinin sahip olduğu nüfuz kötüye kullanılarak, silahla ya da canavarca hisle işlenirse, verilecek ceza yarı oranında, canavarca hisle işlenmesi hâlinde ise bir kat artırılır (TCK m. 86/3). Bu hâllerin pratikteki en önemli sonucu, suçun artık şikâyete bağlı olmamasıdır; mağdur şikâyetinden vazgeçse bile soruşturma ve kovuşturma devam eder. Aile içi yaralamalarda, örneğin eşe veya kardeşe karşı işlenen yaralamada, tarafların barışması dosyayı sona erdirmez. "Silah" kavramı ise yalnızca ateşli silahları değil, kanunun tanımı gereği saldırı ve savunmada kullanılabilecek bıçak gibi aletleri ve fiilin işleniş biçimine göre başka eşyaları da kapsayabilir (TCK m. 6/1-f). Bu nedenle olayda kullanılan bir cismin silah sayılıp sayılmayacağı, cezanın belirlenmesinde ayrıca tartışılması gereken bir konudur. Kullanılan ateşli silah veya bıçak ruhsatsızsa, ayrıca ruhsatsız silah hükümleri de uygulanır.

Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama

Yaralamanın sonuçları ağırlaştıkça ceza da ciddi biçimde artar. Kasten yaralama fiili mağdurun duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına, konuşmasında sürekli zorluğa, yüzünde sabit ize, yaşamını tehlikeye sokan bir duruma ya da gebe bir kadının çocuğunun vaktinden önce doğmasına neden olmuşsa, ceza bir kat artırılır; ancak verilecek ceza, 86. maddenin birinci fıkrasındaki hâllerde dört yıldan, üçüncü fıkrasındaki nitelikli hâllerde altı yıldan az olamaz (TCK m. 87/1). Fiil, iyileşmesi olanaksız bir hastalığa veya bitkisel hayata, bir duyu veya organın işlevinin yitirilmesine, konuşma ya da çocuk yapma yeteneğinin kaybolmasına, yüzün sürekli değişikliğine ya da gebe kadının çocuğunun düşmesine yol açmışsa ceza iki kat artırılır; bu durumda ceza, birinci fıkradaki hâllerde altı yıldan, nitelikli hâllerde dokuz yıldan az olamaz (TCK m. 87/2). Yaralama vücutta kemik kırılmasına veya çıkığına neden olmuşsa ceza, kırık veya çıkığın hayat fonksiyonlarına etkisine göre yarısına kadar artırılır (TCK m. 87/3). Yaralama sonucunda ölüm meydana gelmişse on yıldan on dört yıla, nitelikli hâllerde ise on dört yıldan on sekiz yıla kadar hapis cezası öngörülür (TCK m. 87/4). Bu suçun kasten öldürme suçundan farkı, failin öldürme kastıyla hareket edip etmediğidir. Bu ağırlaştırıcı sonuçların varlığı adli tıp raporlarıyla belirlendiğinden, "yaşamı tehlikeye sokan durum" veya "sabit iz" gibi tespitlerin dayanaklarının savunma tarafından dikkatle incelenmesi gerekir.

Şikâyet Süresi ve Şikâyetten Vazgeçme

Basit yaralama gibi şikâyete bağlı suçlarda mağdurun, fiili ve faili öğrendiği günden itibaren altı ay içinde şikâyette bulunması gerekir; bu süre içinde şikâyet edilmezse soruşturma ve kovuşturma yapılamaz (TCK m. 73/1-2). Şikâyete bağlı suçlarda, kanunda aksi yazılı olmadıkça mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi davayı düşürür; ancak hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz (TCK m. 73/4). Önemli bir ayrıntı daha vardır: kanunda aksi yazılı olmadıkça vazgeçme, onu kabul etmeyen sanığı etkilemez (TCK m. 73/6); yani beraat etmek isteyen sanık, şikâyetten vazgeçmeyi kabul etmeyerek yargılamanın devamını isteyebilir. Ayrıca mağdur şikâyetten vazgeçerken şahsi haklarından da vazgeçtiğini açıkça belirtirse, artık hukuk mahkemesinde tazminat davası da açamaz (TCK m. 73/7). Nitelikli yaralama hâllerinde ise suç şikâyete bağlı olmadığından, şikâyetten vazgeçme davayı düşürmez; bu durumda tarafların barışması ancak cezanın belirlenmesinde lehe bir husus olarak değerlendirilebilir.

Uzlaşma: Kasten Yaralamada Uzlaştırma Süreci

Kasten yaralama, şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasındadır; ancak nitelikli hâller, yani üçüncü fıkradaki aile bireylerine karşı, silahla veya diğer nitelikli şekillerde işlenen yaralamalar uzlaşma dışındadır (CMK m. 253/1-b). Kanunun uzlaştırma listesinde 86. maddenin üçüncü fıkrası dışındaki hâller ile 88. madde sayılmış, neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralamayı düzenleyen 87. madde ise ayrıca sayılmamıştır; bu nedenle kemik kırığı veya sabit iz gibi ağır neticelerin bulunduğu dosyalarda uzlaşmanın uygulanıp uygulanmayacağı, somut olayın özelliklerine ve yargı uygulamasına göre ayrıca değerlendirilmelidir. Uzlaştırma kapsamındaki bir suçun, kapsam dışındaki başka bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmesi hâlinde de uzlaşma hükümleri kural olarak uygulanmaz (CMK m. 253/3). Soruşturma uzlaşmaya tabi ise dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir ve uzlaştırmacı taraflara teklifte bulunur; teklif yapılan kişi yedi gün içinde kararını bildirmezse teklifi reddetmiş sayılır (CMK m. 253/4). Uzlaşma sağlanır ve şüpheli üstlendiği edimi tek seferde yerine getirirse hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir; edim ileri bir tarihe bırakılmış veya taksitlendirilmişse kamu davasının açılması ertelenir (CMK m. 253/19). Dava açıldıktan sonra da uzlaşma mümkündür; bu durumda edim tek seferde yerine getirilirse davanın düşmesine karar verilir (CMK m. 254/2). Uzlaşma müzakerelerinde yapılan açıklamalar hiçbir davada delil olarak kullanılamaz (CMK m. 253/20). Uzlaştırma girişimi sonuçsuz kalırsa tekrar uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m. 253/18); ancak uzlaşma teklifi reddedilmiş olsa bile taraflar, uzlaştıklarını gösteren bir belgeyle en geç iddianamenin düzenlendiği tarihe kadar Cumhuriyet savcısına başvurabilir (CMK m. 253/16).

Meşru Müdafaa: Saldırıya Karşı Kendini Savunma

Yaralama dosyalarında en sık ileri sürülen savunmalardan biri meşru müdafaadır. Kanuna göre kendisine veya başkasına ait bir hakka yönelmiş, gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı, o anda hâl ve koşullara göre saldırıyla orantılı biçimde defetmek zorunluluğuyla işlenen fiillerden dolayı faile ceza verilmez (TCK m. 25/1). Meşru müdafaanın kabul edilebilmesi için saldırının haksız ve güncel olması, savunmanın o anda yapılması ve saldırıyla orantılı olması gerekir. Saldırı sona erdikten sonra yapılan karşılık veya saldırıyla orantısız bir savunma, meşru müdafaa sayılmayabilir. Bununla birlikte kanun, savunmada sınırın aşılmasına da özel bir sonuç bağlamıştır: meşru savunmada sınırın aşılması mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaştan ileri gelmişse faile ceza verilmez (TCK m. 27/2). Bu nedenle olayın kim tarafından başlatıldığı, kamera kayıtları, tanık beyanları ve tarafların yaralanma raporları, meşru müdafaa savunmasının temelini oluşturur. Karşılıklı kavgalarda her iki tarafın da hem şüpheli hem mağdur olduğu dosyalar sık görülür ve bu dosyalarda olayın başlangıcının doğru ortaya konulması belirleyicidir.

Haksız Tahrik İndirimi

Kasten yaralama çoğu zaman bir hakaret, bir tehdit ya da haksız bir davranışın ardından, öfkeyle işlenir. Kanun bu durumu da dikkate alır: haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir (TCK m. 29). Haksız tahrik, cezayı tamamen ortadan kaldırmaz ama önemli ölçüde azaltabilir. Bu indirimin uygulanabilmesi için, failin öfkesine yol açan haksız bir fiilin varlığı ve suçun bu fiilin yarattığı hiddet etkisiyle işlendiği ortaya konulmalıdır. Karşı tarafın hakareti, tehdidi veya ilk saldırısı, mesaj kayıtları, tanık beyanları ve olay yeri kamera görüntüleriyle desteklenmelidir. Haksız tahrik indirimi, sonuç cezanın düşmesi bakımından ayrıca önem taşır; çünkü indirim sonrası ceza iki yılın altına inerse hükmün açıklanmasının geri bırakılması gibi lehe imkânlar gündeme gelebilir.

Kadına Karşı Yaralama ve Tutuklama Riski

Son yıllarda yapılan değişikliklerle kadına karşı işlenen kasten yaralama daha ağır sonuçlara bağlanmıştır. Basit yaralamanın kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz (TCK m. 86/2). Ayrıca kadına karşı işlenen kasten yaralama, somut delillere dayanan kuvvetli şüphe bulunması hâlinde tutuklama nedeninin var sayılabileceği katalog suçlar arasında yer alır (CMK m. 100/3-i). Aynı şekilde kendisini savunamayacak durumdaki kişiye karşı, silahla veya canavarca hisle işlenen nitelikli yaralama ile neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama da bu katalogdadır (CMK m. 100/3-a-4). Sağlık çalışanlarına ve öğretmenlere görevleri sırasında veya görevleri nedeniyle karşı işlenen kasten yaralama da katalog suçlar arasında sayılmıştır (CMK m. 100/3-j, k). Hapis cezasının üst sınırı iki yılı geçmeyen suçlarda tutuklama yasağı bulunsa da, vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenen suçlar bu yasağın istisnasıdır (CMK m. 100/4); yani basit yaralamada bile tutuklama kanunen mümkündür. Bu nedenle yaralama dosyalarında gözaltı ve sorgu aşamasının dikkatle yürütülmesi gerekir; ayrıntılar için tutukluluğa itiraz yazımıza göz atabilirsiniz.

Yaş Küçüklüğü ve 2026 Değişikliği

Suça sürüklenen çocuklar bakımından kanun, yaşa göre önemli indirimler öngörür. On beş yaşını doldurmuş ancak on sekiz yaşını doldurmamış kişilere, kural olarak verilecek cezanın üçte biri indirilir (TCK m. 31/3). 8.8.2026 tarihli 7593 sayılı Kanun ise bu kurala önemli bir istisna getirmiştir: neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralamanın en ağır hâlleri, yani organ işlevinin yitirilmesi veya bitkisel hayat gibi sonuçlar ile yaralama sonucu ölüm hâlleri (TCK m. 87/2 ve 87/4) bakımından; kasta dayalı kusurun ağırlığı, güdülen amaç ve saik, suçun işleniş şekli veya daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezasına mahkûm edilmiş olma gibi hususlar göz önünde bulundurularak üçüncü fıkradaki yaş indirimi uygulanmayabilir (TCK m. 31/4). Aynı hükme göre, bu suçları işlediği sırada on iki yaşını doldurmuş olup on beş yaşını doldurmamış ve ceza sorumluluğu bulunan çocuklar hakkında da ikinci fıkradaki daha geniş indirim yerine üçüncü fıkra hükümleri uygulanabilir. Değişiklik 18 Ağustos 2026'da yürürlüğe girmiştir ve sanık aleyhine olduğundan bu tarihten önce işlenen fiillere uygulanmaz (TCK m. 7/1). Bu değişiklik, özellikle ağır sonuçlu yaralama dosyalarında genç sanıklar açısından cezanın belirlenmesini doğrudan etkiler ve savunmanın bu yeni kritere göre kurulmasını gerektirir.

HAGB ve Cezanın Ertelenmesi

Kasten yaralama dosyalarında yargılama sonunda belirlenen ceza, indirimler uygulandıktan sonra çoğu zaman iki yılın altında kalır. Bu durumda sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmaması, mahkemenin yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varması ve suçla mağdurun uğradığı zararın tamamen giderilmesi şartlarıyla hükmün açıklanmasının geri bırakılması gündeme gelebilir; zarar hemen karşılanamıyorsa, denetim süresince aylık taksitlerle giderilmesi koşuluyla da bu karar verilebilir (CMK m. 231/5, 6, 9). Uzlaşma kapsamındaki yaralamalarda ise uzlaşmaya ilişkin hükümler saklıdır; yani öncelikle uzlaşma süreci işletilir. Mağdurun zararını karşılamak, tedavi giderlerini ödemek veya özür dilemek gibi adımlar, hem uzlaşma hem de hükmün açıklanmasının geri bırakılması bakımından sanığın lehine sonuçlar doğurabilir. Bu konudaki ayrıntıları HAGB yazımızda ele aldık.

Sonuç

Kasten yaralama, birkaç dakikalık bir öfke anının yıllar süren sonuçlar doğurabildiği bir suçtur. Hatırlanması gereken başlıca noktalar şunlardır: suçun temel cezası 2025 değişikliğiyle bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapse çıkarılmıştır; basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek hafif yaralama şikâyete bağlıdır ve şikâyet süresi altı aydır; eşe, kardeşe, anne-babaya veya kendi çocuğuna karşı ya da silahla işlenen yaralamalar şikâyete bağlı değildir ve uzlaşma kapsamı dışındadır; kemik kırığı, sabit iz veya hayati tehlike gibi sonuçlar cezayı katlayarak artırır; meşru müdafaa cezayı ortadan kaldırır, haksız tahrik ise önemli bir indirim sağlar; kadına karşı yaralama tutuklama riskini artırır. Olaydan hemen sonra alınan doktor raporu, kamera kayıtları ve tanık beyanları, hem şüpheli hem mağdur açısından dosyanın seyrini belirler. Yaralama olayına tehdit veya hakaret iddiası da eşlik ediyorsa, bu suçların farklı şikâyet ve uzlaşma kuralları için tehdit ve hakaret yazılarımıza; gözaltı aşamasındaki haklar için ise gözaltı ve ifade yazımıza göz atabilirsiniz. Yaralama olayıyla, ister şüpheli ister mağdur olarak karşılaşan kişilerin, delillerin kaybolmaması için vakit kaybetmeden ceza hukuku alanında deneyimli bir avukattan destek alması önerilir.

Kaynaklar (mevzuat kontrol tarihi: 16 Ekim 2026): Türk Ceza Kanunu (5237), Ceza Muhakemesi Kanunu (5271). Mevzuat değişebileceğinden güncel metin resmî kaynaktan kontrol edilmelidir.

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Özel durumunuz için lütfen bir avukata danışınız.

Hukuki Danışmanlık Alın

Hukuki durumunuz hakkında bilgi almak için bugün bizimle iletişime geçin.

WhatsApp ile Randevu Al