Randevu Al →
Ceza Hukuku · Av. Özgür Atlı

Cinsel Saldırı ve Cinsel Taciz Suçu (TCK 102-105): Cezası

31 Ekim 2026  ·  14 dk okuma
Kısa Cevap

Cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlal etmenin cezası beş yıldan on yıla, sarkıntılık düzeyinde kalırsa iki yıldan beş yıla kadar hapistir (TCK m. 102/1). Vücuda organ veya cisim sokulması hâlinde ceza on iki yıldan az olamaz ve suç, eşe karşı işlenme dışında şikâyete bağlı değildir. Temas olmaksızın cinsel taciz üç aydan iki yıla kadar hapis gerektirir (TCK m. 105). Temel cinsel saldırı ve temel tacizde şikâyet süresi altı aydır; mesajlaşma veya işyeri ilişkisi gibi kolaylıklardan faydalanılarak işlenen nitelikli taciz ise şikâyete bağlı değildir (TCK m. 105/2); cinsel suçlarda uzlaşma yoktur.

Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar

Türk Ceza Kanunu, kişinin cinsel dokunulmazlığını ayrı bir bölümde koruma altına almış ve bu bölümdeki suçları, hem cezaların ağırlığı hem de yargılama kuralları bakımından diğer suçlardan ayıran özel hükümler getirmiştir. Yetişkinlere karşı işlenen cinsel suçların başında cinsel saldırı (TCK m. 102) ve cinsel taciz (TCK m. 105) gelir. Çocuklara karşı işlenen cinsel suçlar ise çocukların cinsel istismarı ve reşit olmayanla cinsel ilişki adı altında ayrı maddelerde ve çok daha ağır cezalarla düzenlenmiştir (TCK m. 103, 104); bu yazı yetişkin mağdurlara ilişkin hükümleri ele almaktadır. Cinsel suçlar, mağdur açısından derin travmalara yol açan, şüpheli veya sanık açısından ise ağır cezalar ve kalıcı sosyal sonuçlar doğuran suçlardır. Bu nedenle bu dosyalarda hem mağdurun haklarının eksiksiz korunması hem de masumiyet karinesi ve savunma hakkının titizlikle gözetilmesi gerekir. Bu yazıda cinsel saldırı ve cinsel taciz suçlarının unsurlarını, cezalarını, şikâyet kurallarını, uzlaşma yasağını, mağdurun dinlenmesine ilişkin özel usulleri ve yargılama sürecini mevzuatın güncel hâline göre ele alıyoruz.

Cinsel Saldırı Suçu ve Cezası

Kanuna göre cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlal eden kişi, mağdurun şikâyeti üzerine beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (TCK m. 102/1). Cinsel saldırı suçunun oluşması için mağdurun rızası dışında, cinsel amaçlı bir davranışla onun vücuduna temas edilmesi gerekir. Bedensel temas içermeyen söz, mesaj veya hareketler ise kural olarak cinsel saldırı değil, aşağıda ele aldığımız cinsel taciz suçunu oluşturabilir. Kanun, cinsel saldırının ağırlığına göre farklı cezalar öngörmüştür: cinsel davranışın sarkıntılık düzeyinde kalması hâlinde iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir (TCK m. 102/1). Kanun sarkıntılığı tanımlamamıştır; uygulamada ani ve süreklilik göstermeyen temaslar bu kapsamda değerlendirilmektedir. Bir davranışın sarkıntılık düzeyinde kalıp kalmadığı, cezayı beş yıldan on yıla kadar hapisten iki yıldan beş yıla kadar hapse indirdiği için, bu dosyalarda en çok tartışılan konulardan biridir ve olayın tüm ayrıntılarıyla değerlendirilmesini gerektirir.

Nitelikli Cinsel Saldırı

Cinsel saldırı fiilinin vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi durumunda, on iki yıldan az olmamak üzere hapis cezasına hükmolunur (TCK m. 102/2). Bu nitelikli hâl, temel cinsel saldırıdan farklı olarak şikâyete bağlı değildir; savcılık suçu öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma başlatır. Kanun bu kurala tek bir istisna getirmiştir: bu fiilin eşe karşı işlenmesi hâlinde soruşturma ve kovuşturmanın yapılması mağdurun şikâyetine bağlıdır (TCK m. 102/2). Bu hüküm, evlilik içinde de rıza dışı cinsel ilişkinin suç olduğunu açıkça kabul etmektedir. Cinsel saldırı sonucunda mağdurun bitkisel hayata girmesi veya ölümü hâlinde ise ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur (TCK m. 102/5). Cinsel saldırı için başvurulan cebir ve şiddetin kasten yaralama suçunun ağır neticelerine neden olması hâlinde ise ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır (TCK m. 102/4). Kasten yaralamanın ağır neticeleri için kasten yaralama yazımıza göz atabilirsiniz.

Cezayı Artıran Hâller

Kanun, cinsel saldırının bazı koşullarda işlenmesini daha ağır kabul etmiş ve bu hâllerde cezanın yarı oranında artırılmasını öngörmüştür. Suçun beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı; kamu görevinin, vesayet veya hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle; üçüncü derece dâhil kan veya kayın hısımlığı ilişkisi içinde bulunan bir kişiye karşı ya da üvey baba, üvey ana, üvey kardeş, evlat edinen veya evlatlık tarafından; silahla veya birden fazla kişi tarafından birlikte ya da insanların toplu olarak bir arada yaşama zorunluluğunda bulunduğu ortamların sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle işlenmesi hâlinde, verilecek cezalar yarı oranında artırılır (TCK m. 102/3). Bir yöneticinin çalışanına karşı iş ilişkisinin sağladığı nüfuzu kullanması, alkol veya ilaç etkisiyle kendini savunamayacak durumdaki birine karşı suçun işlenmesi ya da yurt veya benzeri ortak yaşam alanlarında işlenen saldırılar bu kapsamda değerlendirilebilir. Bu artırım sebepleri hem temel cinsel saldırı hem de nitelikli cinsel saldırı bakımından uygulanır; bu nedenle nitelikli cinsel saldırının artırım sebebiyle birlikte işlenmesi hâlinde ceza on sekiz yıldan az olamaz.

Cinsel Taciz Suçu

Cinsel taciz, mağdurun vücuduna temas olmaksızın cinsel amaçlı davranışlarla işlenen suçtur. Kanuna göre bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında, mağdurun şikâyeti üzerine üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasına, fiilin çocuğa karşı işlenmesi hâlinde ise altı aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur (TCK m. 105/1). Cinsel içerikli sözler, mesajlar, fotoğraf gönderme, ısrarlı cinsel teklifler ve benzeri davranışlar, koşullarına göre bu suçu oluşturabilir. Suçun kamu görevinin, hizmet ilişkisinin veya aile içi ilişkinin sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle; vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile veya sağlık hizmeti veren kişiler tarafından; aynı iş yerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle; posta veya elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle ya da teşhir suretiyle işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır (TCK m. 105/2). Bu fiil nedeniyle mağdur işi bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmışsa verilecek ceza bir yıldan az olamaz (TCK m. 105/2). Bu hükümler, iş yerinde taciz ve sosyal medya veya mesajlaşma uygulamaları üzerinden yapılan taciz bakımından özellikle önemlidir; bu yollarla işlenen taciz artırımlı cezayı gerektirir.

Şikâyet Süresi ve Şikâyete Bağlı Olmayan Hâller

Temel cinsel saldırı, sarkıntılık ve temel cinsel taciz suçları şikâyete bağlıdır (TCK m. 102/1, 105/1). Şikâyet şartı yalnızca 105. maddenin birinci fıkrasında yer aldığından, cinsel tacizin ikinci fıkradaki nitelikli hâlleri, örneğin kamu görevinin, aile içi ilişkinin veya aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan ya da posta veya elektronik haberleşme araçlarının (mesajlaşma, sosyal medya) sağladığı kolaylıktan faydalanılarak işlenmesi, bu kuralla karıştırılmamalıdır; bu hâllerde soruşturma şikâyet aranmaksızın yürütülür (TCK m. 105/2). Kanun, temel cinsel saldırının üçüncü fıkradaki nitelikli hâllerle, örneğin silahla veya birden fazla kişi tarafından işlenmesi durumunda şikâyet şartına ilişkin ayrı bir hüküm içermez; bu hâllerde şikâyetin aranıp aranmayacağı somut olayın özelliklerine ve yargı uygulamasına göre ayrıca değerlendirilmelidir. Hak kaybı yaşanmaması için bu tür olaylarda da şikâyet süresi içinde şikâyette bulunulması önerilir. Bu suçlarda mağdurun, fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden itibaren altı ay içinde şikâyette bulunması gerekir; bu süre geçirilirse soruşturma ve kovuşturma yapılamaz (TCK m. 73/1-2). Vücuda organ veya cisim sokulması suretiyle işlenen nitelikli cinsel saldırı ise, eşe karşı işlenmesi hâli dışında şikâyete bağlı değildir (TCK m. 102/2); bu suçta savcılık kendiliğinden soruşturma başlatır ve mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi dosyayı sona erdirmez. Şikâyete bağlı suçlarda mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi kural olarak davayı düşürür (TCK m. 73/4). Cinsel suç mağdurlarının yaşadıkları olayı anlatmakta zorlanabilecekleri ve şikâyette bulunmayı erteleyebilecekleri dikkate alındığında, altı aylık sürenin kaçırılmaması büyük önem taşır. Şikâyet, Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yazılı ya da sözlü olarak yapılabilir (CMK m. 158/1, 5). Delillerin kaybolmaması için, özellikle fiziksel temas içeren olaylarda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması ve adli muayene yapılması önemlidir.

Cinsel Suçlarda Uzlaşma Yoktur

Cinsel suçların önemli bir kısmı şikâyete bağlı olsa da kanun, bu suçları açıkça uzlaştırma kapsamı dışında bırakmıştır: soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olsa bile cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m. 253/3). Bu yasak, cinsel saldırı, sarkıntılık ve cinsel taciz suçlarının tamamı için geçerlidir. Düzenlemenin amacı, mağdurun fail ile yüz yüze gelmeye ve onunla bir anlaşma yapmaya zorlanmasının ve mağdur üzerinde baskı kurulmasının önlenmesidir. Bu nedenle cinsel suç dosyaları uzlaştırma bürosuna gönderilmez. Cinsel dokunulmazlığa karşı bir suçun, uzlaştırma kapsamındaki başka bir suçla, örneğin basit tehdit veya basit yaralamayla aynı mağdura karşı birlikte işlenmesi hâlinde ise, uzlaştırma kapsamındaki o suç bakımından da kural olarak uzlaşma hükümleri uygulanmaz (CMK m. 253/3). Şikâyete bağlı cinsel suçlarda mağdurun şikâyetinden vazgeçme hakkı ise saklıdır; ancak bu tamamen mağdurun kendi özgür iradesine bağlıdır.

Mağdurun Hakları ve Özel Dinlenme Usulü

Kanun, cinsel suç mağdurlarına özel güvenceler tanımıştır. Cinsel saldırı mağduru, vekili bulunmaması hâlinde hem soruşturma hem de kovuşturma aşamasında baro tarafından kendisine ücretsiz avukat görevlendirilmesini isteyebilir (CMK m. 234/1-a-3, b-5). Mağdurun on sekiz yaşını doldurmamış olması hâlinde ise istem aranmaksızın kendisine vekil görevlendirilir (CMK m. 234/2). Suçun etkisiyle psikolojisi bozulmuş mağdur, suça ilişkin soruşturma veya kovuşturmada tanık olarak kural olarak bir defa dinlenebilir (CMK m. 236/2). Savcı veya hâkim, mağdurun ifadesinin özel ortamda alınması gerektiğini ya da şüpheli veya sanıkla yüz yüze gelmesinde sakınca bulunduğunu değerlendirirse, mağdurun beyanı özel ortamda uzmanlar aracılığıyla alınır (CMK m. 236/4). Vücuda organ veya cisim sokulması suretiyle işlenen nitelikli cinsel saldırı mağdurlarının soruşturma evresindeki beyanları ise bu amaçla hizmet veren merkezlerde, savcının nezaretinde uzmanlar aracılığıyla alınır ve beyan ile görüntülerin kayda alınması mağdurun rızasına bağlıdır (CMK m. 236/5-6). Bu kayıtlar dava dosyasında saklanır, kimseye verilmez ve gizliliği için gerekli tedbirler alınır (CMK m. 236/7). Mağdur hakları için suç mağdurunun hakları yazımıza göz atabilirsiniz.

Şüpheli ve Sanık Açısından Savunma

Cinsel suç iddiaları, sonuçlarının ağırlığı nedeniyle şüpheli veya sanık bakımından da dikkatli bir savunma gerektirir. Bu dosyalarda çoğu zaman olaya ilişkin tek doğrudan delil mağdurun beyanıdır; bu nedenle beyanın tutarlılığı, olayın anlatıldığı zaman ve koşullar, beyanın diğer delillerle, örneğin adli tıp raporları, kamera kayıtları, mesaj yazışmaları, konum bilgileri ve tanık beyanlarıyla desteklenip desteklenmediği birlikte değerlendirilir. Cinsel saldırının nitelikli hâlinin, yani vücuda organ veya cisim sokulmasının gerçekleşip gerçekleşmediği ya da fiilin sarkıntılık düzeyinde kalıp kalmadığı, cezayı on yılları bulan farklarla değiştirdiği için adli tıp raporunun içeriği ve alınma zamanı ayrıca incelenmelidir. Masumiyet karinesi gereği, suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimse suçlu sayılamaz ve şüpheli de diğer tüm suçlarda olduğu gibi susma hakkı ve müdafi yardımından yararlanma hakkına sahiptir. Nitelikli cinsel saldırı gibi alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda şüphelinin müdafii yoksa, istemi aranmaksızın kendisine müdafi görevlendirilir (CMK m. 150/3); temel cinsel saldırının alt sınırı ise tam beş yıl olduğundan bu kural kendiliğinden uygulanmaz, ancak şüpheli her durumda müdafi talep edebilir. Gözaltı ve ifade aşamasındaki haklar için gözaltı ve ifade yazımıza göz atabilirsiniz.

Tutuklama, Koruma Tedbirleri ve Yargılama

Cinsel saldırı suçu, birinci fıkra hariç olmak üzere, somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı hâlinde tutuklama nedeninin var sayılabileceği katalog suçlar arasındadır (CMK m. 100/3-a-6). Bu nedenle nitelikli cinsel saldırı soruşturmalarında tutuklama talebi gündeme gelebilir; temel cinsel saldırı ve sarkıntılık bakımından ise tutuklama için genel şartların, yani kaçma veya delilleri karartma şüphesi gibi bir tutuklama nedeninin somut olgularla gösterilmesi gerekir. Mağdurun güvenliği bakımından ayrıca, 6284 sayılı Kanun kapsamında şüphelinin mağdura yaklaşmaması, konutundan uzaklaştırılması ve mağduru iletişim araçlarıyla rahatsız etmemesi gibi koruma tedbirleri aile mahkemesinden istenebilir (6284 s. K. m. 5/1). Nitelikli cinsel saldırı davalarına ağır ceza mahkemeleri bakar (5235 s. K. m. 12). Mahkûmiyet hâlinde verilen kararlara karşı istinaf ve temyiz yolları açıktır; bu konudaki ayrıntılar için istinaf ve temyiz yazımıza, tutuklama kararlarına itiraz için ise tutukluluğa itiraz yazımıza göz atabilirsiniz.

Sonuç

Cinsel saldırı ve cinsel taciz, hem mağdur hem de şüpheli açısından son derece hassas ve ağır sonuçlar doğuran suçlardır. Hatırlanması gereken başlıca noktalar şunlardır: cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlal etmenin cezası beş yıldan on yıla, sarkıntılık düzeyinde kalan fiillerin cezası ise iki yıldan beş yıla kadar hapistir; vücuda organ veya cisim sokulması suretiyle işlenen nitelikli cinsel saldırının cezası on iki yıldan az olamaz ve bu suç eşe karşı işlenme hâli dışında şikâyete bağlı değildir; temas olmaksızın cinsel amaçlı taciz üç aydan iki yıla kadar hapis gerektirir ve iş yerinde veya mesajlaşma yoluyla işlenmesi cezayı artırır; temel cinsel saldırı ve temel cinsel taciz suçlarında şikâyet süresi altı aydır, ancak mesajlaşma veya işyeri ilişkisi gibi kolaylıklardan faydalanılarak işlenen nitelikli taciz şikâyete bağlı değildir; cinsel suçlarda uzlaşma yoktur; cinsel saldırı mağduru baro avukatı talep edebilir (cinsel tacizde bu hak ancak mağdur çocuksa veya kanunda sayılan diğer koşullar varsa doğar) ve mağdur özel ortamda dinlenme hakkına sahiptir. Cinsel suçlarla ilgili bir olayla karşılaşan mağdurların ve suçlamayla karşı karşıya kalan kişilerin, delillerin zamanında güvence altına alınması ve haklarının eksiksiz kullanılması için vakit kaybetmeden ceza hukuku alanında deneyimli bir avukattan destek alması önerilir.

Kaynaklar (mevzuat kontrol tarihi: 16 Ekim 2026): Türk Ceza Kanunu (5237), Ceza Muhakemesi Kanunu (5271), 6284 sayılı Ailenin Korunması Kanunu, 5235 sayılı Mahkemeler Kanunu. Mevzuat değişebileceğinden güncel metin resmî kaynaktan kontrol edilmelidir.

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Özel durumunuz için lütfen bir avukata danışınız.

Hukuki Danışmanlık Alın

Hukuki durumunuz hakkında bilgi almak için bugün bizimle iletişime geçin.

WhatsApp ile Randevu Al